Page content

article content

‘HR moet werknemers actiever informeren over hun pensioen’ 

Het pensioen? De meeste werknemers denken dat het wel goed zit. Maar dat is lang niet altijd het geval, waarschuwt Ombudsman Pensioenen Henriëtte de Lange. Volgens haar heeft HR een belangrijke taak in het bestrijden en voorkomen van misvattingen over het pensioen.

Ze is naar eigen zeggen erfelijk belast met haar grote belangstelling voor pensioenen. Haar vader is altijd actief geweest in de pensioenen en op latere leeftijd bijzonder hoogleraar Pensioenrecht geworden, als kind kreeg ze al mee hoe belangrijk pensioen is. Lang geleden zorgde de kerk voor je, of je kinderen. Nu moet je voor je oude dag zelf je broek ophouden. Pensioenjurist Henriëtte de Lange, al haar hele werkzame leven actief in de pensioensector en sinds begin dit jaar Ombudsman Pensioenen, heeft altijd als leidraad voor ogen gehouden wat ze ooit iemand op een congres over pensioenen hoorde zeggen: “Een pensioen draagt bij aan waardig oud worden.” Daar voegt ze aan toe: “Met een goed pensioen houd je de regie over je eigen leven. Ook als je niet meer kunt werken.”

Weinig interesse in pensioen

Waar je ook komt in de pensioensector, overal hoor je de standaardklacht dat werknemers zelden of nooit interesse hebben in hun pensioen. Ja, pas zodra hun pensioengerechtigde leeftijd in zicht komt. Maar voor de rest? De Lange: “Ik heb dat altijd vreemd gevonden. Als de benzineprijs drie cent omhooggaat, wordt iedereen al zenuwachtig. Maar over wat je iedere maand bijdraagt aan je pensioenuitkering, wat je opbouwt voor later, daar hebben mensen zelden zicht op. Dat vind ik onbegrijpelijk. Maar goed, het is een gegeven en daar moeten zowel werkgevers, als pensioenfondsen en -verzekeraars iets mee.”

>> Nederland is nog steeds pensioenkampioen

Voor pensioenfondsen en verzekeraars ligt hier een duidelijke voorlichtingstaak; maar dat geldt voor de werkgevers, c.q. hun HR-afdelingen, net zo goed. Vroeger, pakweg tien jaar geleden, hadden werkgevers het niet zo op communicatie verstrekken over pensioenen, vertelt De Lange: “In mijn tijd bij de Pensioenkijker stelden we informatiebrochures aan werkgevers beschikbaar. Gratis. Het enige dat we van ze vroegen: geef je werknemers nou die brochure. Dat gebeurde maar mondjesmaat. Deelnemers informeren, dat was ingewikkeld en echt een taak voor de pensioenfondsen, vonden veel werkgevers.”

Wet- en regelgeving HR

Nu is dat gelukkig een stuk verbeterd, constateert De Lange, al kan het nog wel beter: “Werkgevers, en dan vooral HR, moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Bijvoorbeeld vaste signalen inbouwen bij bepaalde life events die werknemers meemaken. Dus hen niet alleen informeren over de ontwikkeling van hun pensioen zodra de pensioengerechtigde leeftijd in zicht komt, maar ook zodra ze gaan samenwonen of scheiden, ontslagen worden, langdurig ziek worden of arbeidsongeschikt raken, noem maar op. Dat zijn allemaal gebeurtenissen die zeker impact hebben op de pensioenuitkering. Dus daar moet je werknemers tijdig bewust van maken. Want de meesten hebben dat echt niet uit zichzelf in de gaten.”

Onrust en irritatie

Dat kan De Lange destilleren uit de ruim vierhonderd pensioenklachten die de Ombudsman Pensioenen jaarlijks binnenkrijgt. Die neemt ze overigens niet allemaal in behandeling, omdat ongeveer de helft van deze klagers eerst de klachtenprocedure bij fonds of verzekeraar moet doorlopen. Op zich ook geen sinecure: “Zodra je met een specifieke vraag aanklopt bij een pensioenfonds op grond van de informatie die je jarenlang hebt ontvangen, blijkt die informatie soms niet te kloppen. Of mensen krijgen een verkeerd antwoord. Daar komen ze vaak pas achter als ze met pensioen gaan. Dan zeggen fondsen of verzekeraars vervolgens: ‘Ja sorry, we hebben u verkeerd geïnformeerd, maar eigenlijk zit het dus zus en zo.’ Die deelnemer zit dan met twee verschillende brieven en weet niet meer wat hij moet geloven. Dat zorgt voor onrust en irritatie.”

Overigens moet De Lange vaak constateren dat de pensioenfondsen of -verzekeraars in geval van een klacht feitelijk geen fout hebben gemaakt, maar dat het mis is gegaan in de communicatie richting de deelnemer.

Wat doet de Ombudsman Pensioenen?

De functie van Ombudsman Pensioenen bestaat volgend jaar 25 jaar. Het is een onafhankelijke partij die klachten en geschillen behandelt over de uitvoering van een pensioenreglement. Zaken kunnen worden voorgelegd door (gewezen) deelnemers van dat reglement, ook als zij gepensioneerd zijn, of door hun nabestaanden. Deelnemers moeten met hun klacht eerst de klachtenprocedure van de pensioenuitvoerder of -verzekeraar doorlopen. Levert dat niks op, dan is de Ombudsman Pensioenen het sluitstuk van de klachtenprocedure.

De zaken die de ombudsman krijgt voorgelegd, zijn inhoudelijk heel verschillend. Klachten over de inhoud van een pensioenreglement behandelt hij niet, want dat zijn afspraken die de sociale partners aan de onderhandelingstafel hebben gemaakt. De Ombudsman Pensioenen buigt zich uitsluitend over meningsverschillen over de uitvoering van dat reglement. Bijvoorbeeld als iemand meent recht te hebben op een partnerpensioen, als er fouten zijn gemaakt in de berekening of als een pensioenuitvoerder reden ziet om een pensioenuitkering gedeeltelijk terug te vorderen. De adviezen van de Ombudsman zijn niet bindend, maar worden als regel wel gevolgd.

Ik houd me niet alleen bezig met individuele klachten, maar probeer de branche ook aan te geven op welke punten ze dingen kunnen verbeteren

De Ombudsman Pensioenen is er niet alleen puur voor de werknemer of gepensioneerde, maar heeft een bemiddelende rol: “Ik probeer partijen te helpen bij het vinden van een redelijke oplossing. Zie mij dus eerder als een volstrekt onafhankelijke mediator. Ik houd me niet alleen bezig met individuele klachten, maar probeer de branche ook aan te geven op welke punten ze dingen kunnen verbeteren. Vaak heeft een pensioenfonds juridisch gelijk, maar hebben ze niet helder of redelijk gehandeld. Ik vraag ze dan of ze de klager niet tegemoet kunnen komen. Hetzij met een gebaar, hetzij met een financiële tegemoetkoming. En ja, dat kan dan flink in de papieren lopen.”

Wat als pensioenfondsen of -verzekeraars in haar ogen fout zaten en niettemin totaal niet in beweging komen? “Als uiterste mogelijkheid heb ik om mijn advies te publiceren. Geen enkele partij in de pensioensector vindt het leuk om op zo’n manier in de publiciteit te komen.”

Belangrijkste oorzaken van klachten

Waar krijgt de Ombudsman Pensioenen de meeste klachten over? De Lange noem haar top 3, met daarbij wat HR zou kunnen doen om zo’n klacht te voorkomen: “Ten eerste de onduidelijkheid over de hoogte van het pensioen. Werknemers hebben een bepaald maandbedrag voor ogen. Soms schuiven ze nog met een paar maanden voor hun pensionering, om wat eerder of juist wat later te stoppen. Dat heeft direct impact op de hoogte van hun pensioenuitkering.” Tel daarbij op dat ook de uitkeringen ieder jaar worden aangepast (bijvoorbeeld verlaagd door de dalende rente of omdat we langer leven), en dan kun je makkelijk voorzien dat ze vrijwel zeker een ander bedrag ontvangen dan op hun laatste pensioenoverzicht vermeld stond. De pensioenuitvoerder legt dit niet altijd goed uit, dus daar ligt wat De Lange betreft een mooie taak voor HR. “Wijs werknemers hier proactief op en werk aan hun bewustzijn op dit punt.”

Wat ook hoog scoort, is onduidelijkheid over het partnerpensioen, vervolgt De Lange: “Bij sommige pensioenfondsen moet je het pensioenfonds expliciet melden dat je samenwoont en een samenlevingsovereenkomst toesturen. Stel, je woont al twintig jaar samen, hebt drie kinderen en bent volgens alle instanties een stel; dan nog zijn er fondsen die niets uitkeren als je hen niet vooraf jouw samenlevingsovereenkomst hebt toegezonden. Tragisch maar waar.” Er zijn ook fondsen die minder eisen stellen. Zo zijn er fondsen en verzekeraars die het prima vinden als je pas na het overlijden de samenlevingsovereenkomst laat zien of het al goed vinden als wordt aangetoond dat je al vijf jaar samen een huishouden hebt. Als je bij een fonds zit dat een samenlevingscontract eist, dan moet je dat gezamenlijke huishouden wél melden.

Pensioenjurist Henriëtte de Lange (50) werkte eerder onder andere als manager bij PwC, bestuurssecretaris van de Stichting Pensioenfonds Stork en voorzitter van pensioenfonds Royal Haskoning DHV. Daarnaast zat ze bij meerdere pensioenfondsen in de raad van toezicht.De Lange stond mede aan de wieg van Stichting Pensioenkijker, een organisatie die zich als doel had gesteld om pensioen begrijpelijker te maken.Dit jaar ontving De Lange de Libby Slater Award van de International Pension & Employee Benefits Lawyers Association (IPEBLA). Zij is de eerste Nederlandse winnaar van deze award. 

De Lange: “En dat weten te weinig mensen. Ik heb al mijn vrienden en kennissen, zodra ze gingen samenwonen, aan hun hoofd gezeurd dit te checken. Heb je háár weer, lachten ze dan. Maar niemand had enig idee. En dan komt de nabestaande, die op een partnerpensioen rekent, te zijner tijd dus voor een nare verrassing te staan. Ik krijg hier iedere week wel een klacht over. HR ziet wanneer een werknemer gaat samenwonen en heeft in mijn ogen echt de plicht de werknemer hier goed over te informeren.” Wat doen de fondsen hier zelf aan? “Ze publiceren wel op hun website en in de toelichting bij het UPO, het uniform pensioenoverzicht, maar dat blijkt in de praktijk niet genoeg. Je moet zelf met deze boodschap naar de werknemer stappen.”

Een derde onderwerp dat voor veel pensioenklachten zorgt, is arbeidsongeschiktheid, vertelt De Lange: “In de meeste pensioenregelingen is het zo dat je wel je pensioenopbouw kan voortzetten, maar dat is dan gerelateerd aan de mate van arbeidsongeschiktheid. De bedoeling is dan dat het pensioenfonds hier informatie over krijgt van het UWV. Dat gaat in praktijk lang niet altijd goed, waardoor de pensioenopbouw stokt. Je kan dat later wel repareren, maar dat is een lastig traject. Ook hiervoor geldt dat HR daar wel wat meer bovenop mag zitten.”

Comment Section

0 reacties op “‘HR moet werknemers actiever informeren over hun pensioen’ 

Plaats een reactie


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.